Duur betaald

In de documentaire De non en de wegwerpkinderen laat onderzoeksjournalist Tanja Kok zien hoe een op het oog goedbedoeld adoptieproject van de Nederlandse nep-non Truus Kuijpers ontspoorde.

Door Robert Gooijer

H et is echt te pijnlijk om te zien, maar wel mooi dat het te zien ís, deze documentaire over een Nederlandse zelfverklaarde non die rondom de chaos van de gruwelijke machtswisseling in Chili in 1973 haar kans greep. Truus Kuijpers, die overleden is, deed zich voor als non van de Witte Zusters – dat was ze helemaal niet, de zusters hadden haar afgewezen – en ‘adopteerde’ in de jaren 70 vanuit Chili vele kinderen naar Nederland. Later bleek dat veel van die kinderen waarschijnlijk gewoon gestolen zijn, of ontvoerd, uit de kraambedden van een beruchte geboortekliniek in Chili. Kinderen van, aldus Truus Kuijpers, ‘zeer eenvoudige vrouwen’. Vrouwen die inderdaad niet konden lezen en dus alle aan hen voorgelegde documenten maar gewoon tekenden. Zo stemden ze vaak zonder het te weten in met de adoptie. Er was een hele kliek ambtenaren, notarissen en advocaten omheen georganiseerd die het allemaal faciliteerden. De moeders kregen zelfs soms te horen dat hun kind helaas overleden was, terwijl het kindje in werkelijkheid via Kuijpers werd ‘geadopteerd’. Per kind werd meestal een bedrag van vijf- tot zesduizend gulden berekend, voor de onkosten en administratieve handelingen. Er zijn kwitanties van. Een van de geadopteerde kinderen zit ze door te bladeren in de documentaire. ‘Dit heb ik dus gekost.’

Hoe heet het als je onder de vlag van het christendom een kind tegen betaling ontvoert naar Nederland? Mensenhandel, eigenlijk. Na de staatsgreep van Pinochet in Chili,transporteerde Truus Kuijpers vele tientallen kinderen naar wel degelijk liefdevolle Nederlandse adoptieouders. Ouders die geen flauw benul hadden van de methode van Kuijpers. Een van de geïnterviewde ouders zegt niet bijzonder onder de indruk te zijn geweest van Kuijpers, maar haar wel efficiënt te hebben gevonden. En dat was ze zeker. Waar begon het bedrog van Truus Kuijpers, geloofde ze er zelf in en tot wanneer?

Het goede van deze film is dat je dat zelf mag uitmaken. Er is heel veel videomateriaal, deels opgenomen door professionele cameramensen die toevallig familie waren van de geadopteerden en destijds meegingen op reis naar Chili. Tanja Kok, haar regisseur Foeke de Koe en researcher Jelle Baars maakten er deze film van, over bij wijze van spreken ‘uit voorraad leverbare’ kinderen. Kok maakte eerder, toen ze het onderwerp op het spoor kwam, een podcast voor SBS 6 genaamd De adoptienon . Daar kwamen reacties op, van mensen die meenden geadopteerd te zijn via deze weg, maar ook van adoptienon Truus Kuijpers zelf. Dat was het begin van deze documentaire.

‘Het lukte me om haar nummer en mailadres te bemachtigen,’ aldus Tanja Kok. ‘Contact ging moeizaam want ze gooide de hoorn er steeds weer op en ik heb ook wat boze mails teruggekregen. Die mails waren allemaal in HOOFDLETTERS dus dat was ook vrij intens, maar uiteindelijk wilde ze toch afspreken, nadat ze drie keer had afgezegd. Toen stelde ze ineens voor om af te spreken in een Chinees-Indonesisch restaurant in Nuland, om half drie ’s middags. Toen was het restaurant eigenlijk gesloten maar de dag daarvoor was ze daar langskomen met de vraag ‘ik wil hier een interview doen’. Nou, dat mocht. Ze kwam aanscheuren in haar auto, ze was toen 89 en liep met een stok.’ Maar ze was overduidelijk zeer vief en strijdbaar, zo is te zien in De non en de wegwerpkinderen . En, volgens Kok en mensen die Kuijpers kenden, zeer overheersend.

Er is dus veel materiaal op beeld, niet alleen van de homevideo’s van de familie van haar adoptiekinderen, maar ook van IKON/RKK, want Truus wist zich in de jaren 70 flink in de kijker te spelen, dus er is ook televisiemateriaal. De wisseling van het linksige Allende-regime naar het rechtse regime van Pinochet, leverde goodwill op aan de progressieve kant van Nederland. Pinochet heeft, zoals bekend, een bloedig schrikbewind gevoerd. Het lijkt alsof de zelfverklaarde non Truus Kuijpers, op de golven van de terechte verontwaardiging daarover, de zielige weeskinderen van Chili op christelijke gronden heeft willen redden van deze ellende. Het was alsof het adopteren van zo’n kindje niet alleen fijn was voor kinderloze mensen die graag een kindje wilden, maar ook alsof je zo’n Chileens kindje eigenlijk ‘redde’ van een heel onaangenaam leven. Tijdens het kijken vraag je je af of Kuijpers niet aan een soort messiascomplex heeft geleden en het geloof misbruikte om macht uit te oefenen over mensen en dat te verkopen als menslievendheid. Het goede van deze knappe film, waarvoor Kok en haar team tweemaal naar Chili zijn gereisd en duidelijk over goede cameramensen beschikten want het ziet er zeer filmisch uit allemaal, is dat die vragen wel worden opgeroepen, maar vooral in het eigen hoofd van de kijker worden beantwoord. Je kunt de film het beste gewoon zelf zien en je eigen mening vormen. De kans bestaat wel dat je nogal boos wordt van wat je te zien krijgt.

Het ergste is misschien het laatste deel van het verhaal in de film, waarin Kuijpers zichzelf na de val van Pinochet opnieuw uitvindt met haar idee van ‘Rootsreizen’. Die organiseerde ze voor de kinderen voor wie zij destijds zelf de adoptie had geregeld en die nu volwassen waren en benieuwd waren naar hun wortels. Ze keerden, tegen een ruime betaling, terug naar Chili om daar hun ouders of andere familie te ontmoeten. Alles georganiseerd door Kuijpers. Het probleem was, en dat zien we uitvoerig, dat sommige kinderen aan de verkeerde ouders werden gekoppeld. Dat bleek pas veel later toen dna-tests bereikbaarder werden. Hartverscheurend is de scène waarin een inmiddels volwassen adoptiekind naar het graf van een ouder wordt geleid, dat helaas onvindbaar blijkt.Waarschijnlijk is het graf geruimd en de resten gecremeerd, is Kuijpers’ conclusie, en ze voegt daaraan toe dat het mooi is dat die as is weggewaaid ‘op de wind van Chili’. Terwijl het allemaal totale bullshit blijkt.

Maar die conclusie trekt de film niet expliciet, dat doe je als kijker zelf, of niet, afhankelijk van de mening die je in de loop van de film vormt. Het is belangrijk om De non en de wegwerpkinderen te zien, een tamelijk verbijsterende film, die je van je stoel doet vallen en je geloof in de mensheid aan het wankelen brengt. Het hoopgevende is hoe sterk de geïnterviewde adoptiekinderen hun eigen geschiedenis onder ogen durven te zien en hoe waardig ze omgaan met hun niet zelfverkozen lot.

NPO Doc: De non en de wegwerp- kinderen vrijdag 28 augustus, NPO 2, 20.25

Documentaire over ‘non’ Truus Kuijpers en haar dubieuze praktijken.

11 de agosto de 2026

Página 38

Caro precio

En el documental La monja y los niños desechables, la periodista de investigación Tanja Kok muestra cómo un proyecto de adopción neerlandés que aparentemente tenía buenas intenciones, llevado a cabo por la falsa monja neerlandesa Truus Kuijpers, terminó desviándose gravemente.

Por Robert Gooijer

Es realmente doloroso verlo, pero al mismo tiempo es bueno que se muestre: este documental trata sobre una neerlandesa que se autoproclamó monja y que, aprovechando el caos provocado por el terrible cambio de poder en Chile en 1973, vio una oportunidad.

Truus Kuijpers, ya fallecida, se hacía pasar por monja de las Hermanas Blancas —pero no lo era en absoluto; las hermanas la habían rechazado— y durante los años setenta llevó desde Chile a numerosos niños a los Países Bajos para ser adoptados.

Más tarde quedó claro que muchos de esos niños probablemente habían sido simplemente robados o secuestrados de las maternidades de una conocida clínica de nacimientos en Chile. Eran hijos de, según Truus Kuijpers, «mujeres muy humildes». Mujeres que efectivamente no sabían leer y, por ello, simplemente firmaban los documentos que se les presentaban. De esta manera, muchas veces daban su consentimiento para la adopción sin saberlo.

Alrededor de todo ello se había organizado una red de funcionarios, notarios y abogados que facilitaban estas prácticas.

A veces incluso se decía a las madres que, lamentablemente, su hijo había muerto, cuando en realidad el bebé era «adoptado» a través de Kuijpers.

Por cada niño normalmente se cobraba una cantidad de entre cinco y seis mil florines neerlandeses, supuestamente por gastos y trámites administrativos. Existen recibos. En el documental, uno de los niños adoptados los hojea. «Entonces, esto es lo que yo costé».

¿Cómo se llama cuando, bajo la bandera del cristianismo, se secuestra a un niño y se lo lleva a los Países Bajos a cambio de dinero?

Trata de personas, en realidad.

Después del golpe de Estado de Pinochet en Chile, Truus Kuijpers trasladó a decenas de niños a los Países Bajos, donde fueron adoptados por padres neerlandeses que sí les dieron amor. Padres que no tenían ni idea de los métodos utilizados por Kuijpers.

Uno de los padres entrevistados dice que Kuijpers no le impresionó especialmente, pero que sí le pareció eficiente.

Y ciertamente lo era.

¿Dónde comenzó el engaño de Truus Kuijpers? ¿Creía ella misma en lo que hacía? ¿Y hasta cuándo?

Lo bueno de esta película es que cada espectador puede decidirlo por sí mismo.

Existe una enorme cantidad de material audiovisual, parte del cual fue grabado por cámaras profesionales de familiares de los niños adoptados, que en aquel momento viajaron con ellos a Chile.

Tanja Kok, el director Foeke de Koe y el investigador Jelle Baars realizaron esta película sobre niños que, por así decirlo, estaban «disponibles en stock».

Anteriormente, cuando Kok comenzó a investigar el tema, realizó para SBS 6 un pódcast titulado La monja de las adopciones. A raíz de este surgieron reacciones de personas que creían haber sido adoptadas por esta vía, pero también de la propia Truus Kuijpers. Ese fue el comienzo de este documental.

«Conseguí su número de teléfono y su dirección de correo electrónico», cuenta Tanja Kok.

«El contacto fue difícil porque constantemente colgaba el teléfono y también recibí algunos correos electrónicos bastante enfadados. Todos esos correos estaban escritos en MAYÚSCULAS, así que también fue bastante intenso. Pero finalmente quiso reunirse conmigo, después de cancelar tres veces.

Entonces propuso de repente encontrarnos en un restaurante chino-indonesio en Nuland, a las dos y media de la tarde. En realidad, el restaurante estaba cerrado en ese momento, pero el día anterior ella había pasado por allí y había preguntado: “Quiero hacer aquí una entrevista”. Y le dieron permiso.

Llegó en coche. Tenía 89 años y caminaba con un bastón».

Pero era evidente que seguía siendo una mujer muy enérgica y combativa, como se puede ver en La monja y los niños desechables. Según Kok y las personas que conocieron a Kuijpers, también era una mujer muy dominante.

Existe, por tanto, mucho material audiovisual: no solo los vídeos domésticos de las familias de sus hijos adoptivos, sino también material de IKON/RKK, porque Truus consiguió atraer bastante atención durante los años setenta y, por ello, también existe material televisivo.

El cambio del régimen izquierdista de Allende al régimen derechista de Pinochet generó simpatía hacia Chile entre los sectores progresistas de los Países Bajos.

Pinochet, como sabemos, gobernó mediante un régimen de terror sangriento.

Parece como si la autoproclamada monja Truus Kuijpers, aprovechando la legítima indignación que provocaba esta situación, hubiera querido «salvar» cristianamente a los pobres huérfanos de Chile de aquella terrible realidad.

Era como si adoptar a un niño chileno no solo fuera algo positivo para personas sin hijos que deseaban tener un niño, sino también como si al adoptar a ese niño chileno se le estuviera «salvando» de una vida terrible.

Mientras ves la película, te preguntas si Kuijpers no padecía una especie de complejo de mesías y si utilizaba la religión para ejercer poder sobre otras personas y presentar ese poder como filantropía.

Lo bueno de esta excelente película, para la cual Kok y su equipo viajaron dos veces a Chile y que claramente contó con buenos profesionales de cámara, ya que visualmente está muy bien realizada, es que plantea estas preguntas, pero deja que sean principalmente los propios espectadores quienes encuentren las respuestas en su interior.

Lo mejor es simplemente ver la película y formarse una opinión propia.

Existe, eso sí, una gran posibilidad de que uno termine bastante enfadado por lo que ve.

Quizá lo peor sea la última parte de la historia que aparece en la película, cuando, después de la caída de Pinochet, Kuijpers se reinventa nuevamente con su idea de los «viajes de raíces».

Los organizaba para los niños cuyas adopciones ella misma había gestionado en su momento y que ahora eran adultos y querían conocer sus raíces.

Regresaban a Chile, pagando una cantidad considerable de dinero, para encontrarse con sus padres biológicos u otros familiares.

Todo organizado por Kuijpers.

El problema —y esto se muestra ampliamente en el documental— era que algunos de los niños fueron vinculados con las familias equivocadas.

Esto solo salió a la luz mucho tiempo después, cuando las pruebas de ADN se hicieron más accesibles.

Es desgarradora la escena en la que una persona adoptada, ya adulta, es llevada hasta la tumba de uno de sus padres, que lamentablemente resulta imposible de encontrar.

Probablemente la tumba fue retirada y los restos fueron incinerados, es la conclusión de Kuijpers, quien añade que es bonito que esas cenizas se hayan dispersado «con el viento de Chile».

Mientras tanto, resulta que todo eso es completamente falso.

Pero la película no formula explícitamente esa conclusión.

Eso lo hace el espectador por sí mismo, o no, dependiendo de la opinión que haya ido formando a lo largo de la película.

Es importante ver La monja y los niños desechables: una película bastante desconcertante que te deja literalmente atónito y hace tambalear tu confianza en la humanidad.

Lo esperanzador es comprobar la fortaleza con la que las personas adoptadas entrevistadas se atreven a enfrentarse a su propia historia y la dignidad con la que afrontan un destino que nunca eligieron.

NPO Doc: La monja y los niños desechables

Viernes 28 de agosto, NPO 2, 20:25 h.

Documental sobre la «monja» Truus Kuijpers y sus prácticas controvertidas.

De non en de wegwerpkinderen

🇨🇱 Een belangrijke mediaweek rond de Chileense adopties

De komende week staat volledig in het teken van de documentaire De non en de wegwerpkinderen van onderzoeksjournalist en programmamaker Tanja Kok en regisseur Foeke de Koe.

Via televisie, radio, kranten en online media wordt aandacht besteed aan de documentaire en aan het verhaal van de Chileense geadopteerden.

📅 VRIJDAG 21 AUGUSTUS

🎙️ NPO Doc – interview Julia Valster

Het interview van Julia Valster met betrekking tot de documentaire verschijnt online.

💻 Online te bekijken via NPO Doc en de website van NPO Doc.

📰 De Telegraaf – interview Pepijn van den Brink

Er is een interview met Pepijn van den Brink van De Telegraaf.

📌 De exacte publicatiedatum wordt nog bekendgemaakt.

📅 ZATERDAG 22 AUGUSTUS

📺 RTL Boulevard – RTL 4

🎥 Tanja Kok is te gast in de studio van RTL Boulevard.

👤 Samen met misdaaddeskundige Clarice Stenger wordt gesproken over de documentaire De non en de wegwerpkinderen.

⏰ 18.35 – 19.30 uur

📺 RTL 4

📅 DINSDAG 25 AUGUSTUS

📰 Libelle & Margriet

Het interview van Meike van Zandvoort verschijnt online.

💻 Te lezen via Libelle en Margriet.

🎙️ Onderwerp: de documentaire en het verhaal achter de Chileense adopties.

📅 WOENSDAG 26 AUGUSTUS

📺 Goedenavond Nederland – WNL / NPO 1

🎥 Tanja Kok schuift aan samen met Jeltje Straatman (CDA).

🗣️ Zij praten over de documentaire De non en de wegwerpkinderen en de achterliggende problematiek van de Chileense adopties.

📺 WNL – NPO 1

⏰ Tijd: 22.05 uur

📅 DONDERDAG 27 AUGUSTUS

🎙️ NPO Radio 1 – Villa VdB

Tanja Kok en Inti zijn live te gast bij Jürgen van den Berg.

🎙️ Programma: Villa VdB

📻 NPO Radio 1

⏰ 15.40 – 16.00 uur

Onderwerp: de documentaire De non en de wegwerpkinderen, de Chileense adopties en de zoektocht naar waarheid, afkomst en identiteit.

❤️ 📅 VRIJDAG 28 AUGUSTUS

🎬 DE NON EN DE WEGWERPKINDEREN

📺 De grote televisie-uitzending

Na ruim drie jaar onderzoek en voorbereiding is de documentaire eindelijk op televisie te zien.

📺 NPO 2

⏰ 20.25 uur

🎬 De non en de wegwerpkinderen

De officiële NPO Doc-vermelding bevestigt de uitzending op vrijdag 28 augustus om 20.25 uur op NPO 2. De documentaire is daarnaast te bekijken via NPO Start en NPO Doc.

De documentaire vertelt het verhaal van mw. Kuijpers, het kindertehuis Las Palmas in Santiago de Chile en de Nederlandse adopties die daaruit voortkwamen.

🇨🇱 Het gaat over afkomst, identiteit, familie, waarheid en de zoektocht van Chileense geadopteerden naar hun biologische geschiedenis.

📰 NOG TE VERWACHTEN

Er komt mogelijk nog meer media-aandacht rondom de documentaire:

📰 RTV SLOS

Artikel van Dirk Brands.

📌 Publicatiedatum: nog niet bekend.

📰 AD – Algemeen Dagblad

Mogelijke publicatie rondom de documentaire.

📌 Datum: nog niet bekend.

📺 NOS

Mogelijke aandacht voor de documentaire.

📌 Datum/vorm: nog niet bekend.

📰 De Telegraaf

Interview met Pepijn van den Brink.

📌 Publicatiedatum: nog te bevestigen.